Quà tự làm ra dáng quà nhờ ba thứ: đồ đựng đồng bộ, một lớp gói chính màu ấm, và một điểm nhấn nhỏ như sợi dây đỏ, cành lá khô hay tấm nhãn viết tay. Với đồ ăn, hũ thuỷ tinh phải được chèn chặt, và giữa thức ăn với giấy gói phải có một lớp lót an toàn thực phẩm.
Nhiều người làm mứt, trà rất khéo nhưng đến khâu gói lại tận dụng hũ cũ không đồng cỡ, bọc túi ni lông, buộc chun. Món quà vì thế trông như đồ ăn thừa chia lại. Bài này nói chuyện biến những hũ, những gói nhà làm thành một món quà có dáng, chịu được đường xa, mà không tốn nhiều.
Vì sao khâu gói quyết định người nhận nhìn món quà thế nào?
Người nhận quà Tết chạm vào lớp gói trước khi chạm vào món ăn. Một hũ mứt ngon nhưng đựng trong hũ cà phê cũ còn vết nhãn bóc dở sẽ bị nhìn khác hẳn so với cùng hũ mứt ấy trong một chiếc hũ sạch, nắp gỗ, buộc dây đỏ.
Với quà tự làm, lớp gói còn là cách nói "món này được làm riêng cho anh chị". Nó cho thấy người tặng đã dành thời gian, không phải tiện tay thì chia. Người lớn tuổi đặc biệt để ý điều này.
Nhưng gói cũng có thể quá tay. Hộp ba tầng, giấy bóng kính, ruy băng to bản, hoa giả cắm khắp nơi làm món quà trông như mua ở cửa hàng, mất đi cái mộc của đồ nhà làm. Người nhận lại tốn công dọn rác gói.
Cái đích là gọn, sạch, đồng bộ, có một điểm nhấn. Mức đó làm được bằng những thứ có sẵn trong nhà hoặc mua ở hàng văn phòng phẩm, không cần đặt hộp in sẵn.
Chọn đồ đựng cho đồng bộ
Một kiểu hũ cho cả mẻ quà. Mua một loạt hũ cùng cỡ, cùng kiểu nắp. Năm hũ khác nhau đựng năm món trông lộn xộn; năm hũ giống nhau đựng năm món trông như một bộ.
Hũ thuỷ tinh cho đồ nhìn được. Mứt, trà, hạt, đồ ngâm đẹp nhất khi nhìn qua thuỷ tinh. Lau sạch vân tay trước khi gói.
Hộp giấy cứng cho bánh, kẹo. Lót giấy nến hoặc giấy thực phẩm trước khi cho bánh vào. Giấy báo, giấy in màu không dùng tiếp xúc trực tiếp với đồ ăn.
Hộp thiếc cho đồ cần kín. Hộp thiếc nắp kín giữ mứt, trà khỏi ẩm, chịu va chạm tốt khi gửi xa.
Túi giấy kraft có lót. Hợp với trà, gạo rang, hạt. Chọn loại có lớp lót bên trong và khoá kéo.
Tận dụng hũ cũ phải làm sạch kỹ. Bóc sạch nhãn và keo bằng nước ấm, dầu ăn, rửa lại, tráng nước sôi. Hũ còn ám mùi cà phê, mùi tỏi thì không dùng đựng mứt.
Giỏ mây, khay tre cho bộ nhiều món. Xếp ba bốn hũ nhỏ trong một giỏ mây lót rơm giấy là đủ thành một giỏ quà nhà làm.
Gói một hũ thuỷ tinh bằng khăn vải
Kiểu gói khăn vừa đẹp vừa chèn được chống va, người nhận còn giữ lại khăn để dùng.
- Chọn khăn vuông. Khăn vải cotton vuông, cạnh dài khoảng ba lần chiều cao hũ. Màu đỏ, vàng, hoạ tiết hoa nhỏ hợp Tết.
- Đặt hũ giữa khăn. Trải khăn theo hình thoi, đặt hũ đứng ở chính giữa.
- Kéo hai góc đối diện lên. Buộc một nút chặt ngay trên nắp hũ.
- Kéo hai góc còn lại. Buộc thành nút thứ hai đè lên nút đầu, chỉnh hai tai khăn cân nhau như quai xách.
- Chỉnh nếp. Vuốt cho các nếp quanh thân hũ đều, kéo căng phần đáy để hũ đứng vững.
- Gắn điểm nhấn. Cài một cành lá khô, một chiếc nhãn giấy kraft hoặc một sợi dây đỏ vào nút buộc.
Muốn tiết kiệm, khăn có thể thay bằng vải vụn cùng màu hoặc khăn tay vuông. Chỉ cần vải sạch, không phai màu khi gặp ẩm.
Chống vỡ, chống đổ khi mang đi
Chèn bằng giấy nhăn hoặc rơm giấy. Rơm giấy vừa đẹp vừa đệm tốt. Nhồi kín khoảng trống giữa các hũ, không để hũ lắc khi xách.
Xếp hũ đứng, nắp lên trên. Hũ nằm ngang dễ rỉ nắp. Ghi chú nhỏ "để đứng" trên hộp nếu gửi qua người khác.
Quấn màng bọc quanh cổ hũ đồ ngâm. Vặn nắp đè lên màng bọc giúp kín hơn, đề phòng nước tràn.
Ngăn cách hũ bằng bìa. Trong hộp nhiều hũ, cắt bìa cứng làm vách ngăn để hũ không chạm nhau.
Đặt món nặng ở dưới. Hũ đồ ngâm, hũ mật dưới đáy; túi trà, bánh nhẹ ở trên.
Thử lắc trước khi đóng. Đóng hộp xong, cầm lên lắc nhẹ. Nghe tiếng kêu leng keng là còn khe, nhồi thêm giấy.
Thùng ngoài cho đường xa. Hộp quà đẹp đặt trong một thùng carton có chèn xốp nếu gửi xe hay bưu điện. Lớp đẹp để người nhận mở, lớp xấu để chịu va đập.
Phối màu và điểm nhấn: đơn giản mới sang
Một bảng màu hai đến ba màu là đủ: đỏ và kraft nâu, vàng và trắng ngà, xanh lá đậm và đỏ. Nhiều màu quá làm món quà rối, mất cái mộc. Hũ, khăn, dây, nhãn nên đi chung bảng màu ấy.
Điểm nhấn nên là một thứ có thật từ thiên nhiên hoặc từ tay mình: cành lá khô, bông hoa khô nhỏ, một quả quế, một lát cam sấy, một tấm nhãn viết tay. Những thứ này làm người nhận thấy món quà có hồn hơn ruy băng in sẵn.
Đồ trang trí đặt cạnh thực phẩm cần sạch và không rụng vụn vào đồ ăn. Lá khô, hoa khô nên được buộc bên ngoài lớp gói, không cho vào trong hũ.
Cuối cùng, đừng quên phần người nhận phải mở. Nút buộc quá chặt, băng keo quấn nhiều lớp làm người lớn tuổi mở rất vất vả. Gói sao để kéo một đầu dây là mở được.
Nếu làm quà cho nhiều nhà, hãy gói thử một bộ hoàn chỉnh trước, đặt lên bàn nhìn từ xa, chụp một tấm ảnh rồi xem lại trên điện thoại. Ảnh cho thấy rất rõ chỗ nào lệch màu, chỗ nào thừa ruy băng. Chỉnh xong bộ mẫu rồi mới gói hàng loạt, tránh phải tháo ra gói lại cả chục hộp vào những ngày cận Tết.
Câu hỏi thường gặp
Gói quà Tết tự làm nên dùng giấy gì?
Giấy kraft nâu, giấy đỏ, giấy vải hoặc khăn vải đều hợp. Lớp giấy gói bên ngoài không tiếp xúc trực tiếp với đồ ăn; bên trong phải có hũ, hộp hoặc giấy lót thực phẩm.
Làm sao để hũ thuỷ tinh không vỡ khi gửi?
Chèn kín khoảng trống bằng giấy nhăn hoặc rơm giấy, xếp hũ đứng, ngăn các hũ bằng vách bìa. Gửi đi xa thì đặt hộp quà trong một thùng carton có xốp chèn.
Có nên dùng hũ cũ để đựng quà?
Được, nếu cùng cỡ, đã bóc sạch nhãn, rửa kỹ, tráng nước sôi và không còn ám mùi. Hũ lệch cỡ, còn vết keo nhãn thì nên thay.
Gói bằng khăn vải có lợi gì?
Khăn vải đệm chống va, gói nhanh, nhìn mộc mà sang, và người nhận còn dùng lại được khăn. Chọn vải cotton không phai màu.
Có nên cho hoa khô vào trong hũ mứt cho đẹp?
Không nên. Hoa khô, lá trang trí có thể không sạch hoặc rụng vụn vào đồ ăn. Buộc bên ngoài lớp gói là đủ đẹp.
