Món nên gửi về quê dịp Tết là thứ bền, gọn, và ở quê khó mua hoặc khó mua đúng loại: đồ khô đóng gói, trà, đồ dùng trong nhà, quần áo, thuốc men theo đơn bác sĩ. Đồ tươi, hàng cồng kềnh, và những thứ chợ quê bán sẵn thì nên gửi tiền nhờ người ở gần mua tại chỗ.
Người con xa nhà thường có hai nỗi lo trái ngược: sợ gửi thiếu thì bố mẹ tủi, mà gửi nhiều thì toàn thứ bố mẹ không dùng. Thùng quà to gửi từ thành phố về có khi toàn hộp bánh in chữ ngoại mà ông bà ăn không quen, trong khi thứ bố mẹ cần là cái ấm siêu tốc mới, đôi dép đi trong nhà.
Bài này chia các món quà thường gửi về quê thành ba nhóm: nên gửi, nên mua tại chỗ, và cân nhắc kỹ.
Câu hỏi đầu tiên: ở quê thiếu gì?
Quê bây giờ khác hai mươi năm trước. Chợ xã có đủ bánh kẹo, nước ngọt, đồ khô thông thường; cửa hàng tạp hoá nhận đặt giao tận nhà. Gửi một thùng bánh kẹo thông thường từ thành phố về nhiều khi chỉ là chở củi về rừng, tốn cước mà ở quê có loại tương tự.
Thứ ở quê hay thiếu là những món đặc thù: trà ngon đúng loại bố quen uống mà chợ xã không có, đồ dùng điện tử, đồ gia dụng có chất lượng, thuốc theo đơn mà nhà thuốc ở quê không sẵn, quần áo đúng cỡ cho người già, sách, đồ chơi cho cháu.
Cách tốt nhất là hỏi. Không hỏi bố mẹ "bố mẹ cần gì" vì câu trả lời luôn là "không cần gì". Hỏi cụ thể hơn: "ấm đun nước ở nhà còn tốt không", "trà bố uống dạo này loại gì", "mẹ có cần thêm áo ấm không". Hoặc hỏi anh chị em đang ở gần bố mẹ, họ biết rõ nhà đang thiếu gì.
Nhiều khi thứ bố mẹ cần nhất không gửi qua thùng hàng được: một khoản tiền để chủ động sắm Tết, một người về sửa lại mái bếp, một cuộc gọi video đêm giao thừa. Gửi quà là một phần, không phải tất cả.
Nhóm nên gửi
Trà, cà phê đúng loại quen dùng. Gói kín, hạn dài, nhẹ, và thường là loại ở quê không mua được đúng ý.
Đồ khô đóng gói hạn dài. Nấm hương, mộc nhĩ, hạt, miến, bánh kẹo hộp có nhãn. Chọn thứ bố mẹ quen ăn, không chọn đồ lạ.
Đồ dùng gia đình. Ấm siêu tốc, nồi cơm, quạt sưởi, chăn ấm, đèn ngủ. Kiểm điện áp, hướng dẫn bằng tiếng Việt.
Quần áo, giày dép. Hỏi cỡ trước, chọn loại dễ mặc, dễ giặt. Người già thích đồ ấm, mềm, có túi.
Thuốc theo đơn của bác sĩ. Chỉ gửi đúng thuốc bác sĩ đã kê cho bố mẹ, kèm ghi chú cách dùng. Không tự gửi thuốc, thực phẩm chức năng theo quảng cáo.
Đồ cho cháu nhỏ. Sách tranh, đồ chơi đúng tuổi, quần áo. Đồ nhẹ, không hỏng, trẻ con mừng.
Đặc sản nơi mình sống. Món bố mẹ chưa có dịp ăn, đóng gói tốt, hạn dài. Món quà có câu chuyện kèm theo.
Ảnh, thiệp viết tay. Ảnh in của cháu, của gia đình nhỏ. Rẻ mà bố mẹ giữ cả năm.
Nhóm nên nhờ mua tại chỗ
Giò chả, thịt, đồ tươi. Gửi xa là hỏng. Nhờ người ở quê đặt đúng hàng quen của bố mẹ, sát ngày Tết.
Trái cây, hoa tươi. Dập, héo dọc đường. Ở quê có chợ hoa Tết, trái cây đủ để bày mâm ngũ quả.
Bánh chưng, bánh tét. Ở quê thường tự gói hoặc đặt người quen; gửi từ xa vừa nặng vừa dễ hỏng.
Nước ngọt, bia, đồ uống đóng thùng. Nặng, cước cao, ở quê bán đầy. Gửi tiền để bố mẹ mua.
Gạo, dầu ăn, đồ thiết yếu. Chợ quê có đủ, nhiều khi rẻ hơn thành phố.
Cây cảnh, chậu hoa Tết. Cồng kềnh, dễ gãy. Đặt ở vựa gần nhà, nhờ người chở tới.
Bánh kẹo thông thường. Loại phổ biến thì tạp hoá ở quê có. Chỉ gửi loại đặc biệt mà ở quê không có.
Nhóm cân nhắc kỹ trước khi gửi
Rượu. Dễ vỡ, có nơi vận chuyển hạn chế nhận. Bố đang dùng thuốc thì càng nên hỏi trước có nên gửi không.
Đồ bổ: sâm, yến, viên uống. Không phải thuốc chữa bệnh, có thể tương tác với thuốc bố mẹ đang dùng. Hỏi bác sĩ trước.
Đồ điện tử đắt tiền. Điện thoại, máy tính bảng. Ai sẽ cài đặt, ai hướng dẫn bố mẹ dùng? Thường nên mang về tận tay.
Đồ có pin lithium. Một số đơn vị vận chuyển có quy định riêng với pin. Hỏi trước khi gửi.
Hàng giá trị cao. Vàng, đồ trang sức, tiền mặt. Không nên gửi qua chuyển phát thông thường.
Đồ cồng kềnh như máy giặt, tủ lạnh. Đặt mua ở cửa hàng điện máy gần quê, có giao lắp và bảo hành tại chỗ, tiện hơn nhiều.
Đồ lạ bố mẹ chưa dùng bao giờ. Nồi chiên không dầu, máy lọc không khí. Không có ai hướng dẫn thì dễ thành đồ trưng.
Gửi tiền nhờ mua: làm sao cho khéo
Gửi tiền về để bố mẹ tự sắm Tết là cách nhiều nhà chọn, nhưng không ít bố mẹ tiết kiệm, nhận tiền rồi cất đi, Tết vẫn sắm ít như mọi năm. Nếu muốn bố mẹ có đồ ngon thật, có thể nhờ một người anh chị em ở gần, hoặc chính cửa hàng quen của bố mẹ, đặt sẵn và giao tới nhà.
Một cách khác là đặt trước với cơ sở quen của bố mẹ: lò giò chả ở chợ xã, nhà gói bánh chưng đầu xóm, vựa trái cây đầu làng. Chuyển tiền trước qua tài khoản, hẹn ngày giao, nhờ họ gọi báo bố mẹ. Bố mẹ nhận đúng món quen, người làm ăn ở quê cũng có thêm khách.
Với bố mẹ không quen chuyển khoản, có thể gửi tiền qua một người tin cậy mang tận tay. Tránh nhét tiền mặt vào thùng hàng chuyển phát; nếu mất thì gần như không có cách lấy lại.
Dù gửi tiền hay gửi quà, một cuộc điện thoại báo trước vẫn là phần không thể thiếu. Bố mẹ biết con gửi gì, khi nào tới, để ai ở nhà nhận. Nhiều thùng hàng bị trả về chỉ vì người nhận già không nghe máy số lạ.
Câu hỏi thường gặp
Gửi quà Tết về quê cho bố mẹ nên gửi gì?
Thứ bền, gọn, bố mẹ thật sự dùng và ở quê khó mua: trà quen dùng, đồ khô đóng gói, đồ dùng trong nhà, quần áo đúng cỡ. Đồ tươi thì nhờ người ở quê mua sát ngày.
Có nên gửi giò chả về quê ăn Tết?
Không nên với chặng xa, vì giò chả là đồ tươi, dễ hỏng khi nằm kho nhiều ngày. Đặt mua ở lò quen gần nhà bố mẹ và nhờ giao tận nơi là cách an toàn hơn.
Gửi tiền hay gửi quà về quê tốt hơn?
Tùy nhà. Tiền giúp bố mẹ chủ động, quà thể hiện sự chọn lựa của con. Nhiều nhà kết hợp: gửi vài món quà nhỏ có ý nghĩa và một khoản tiền để bố mẹ tự sắm.
Gửi thuốc cho bố mẹ ở quê có được không?
Chỉ nên gửi đúng thuốc bác sĩ đã kê cho bố mẹ, kèm hướng dẫn cách dùng rõ ràng. Không tự gửi thuốc hay thực phẩm chức năng theo quảng cáo khi chưa hỏi bác sĩ.
Mua đồ điện về cho bố mẹ ở quê thế nào cho tiện?
Đặt ở cửa hàng điện máy gần quê có giao lắp và bảo hành tại chỗ. Gửi từ xa vừa tốn cước vừa khó xử lý khi hỏng.
Làm sao biết bố mẹ cần gì khi hỏi luôn bảo không cần?
Hỏi câu cụ thể thay vì câu chung chung, hoặc hỏi anh chị em đang ở gần bố mẹ. Để ý những lần gọi video xem đồ đạc trong nhà cũng là cách hay.
