Đóng gói quà Tết gửi xa cho chắc cần ba lớp: bọc riêng từng món, chèn kín khoảng trống để món không xê dịch trong thùng, và một thùng ngoài đủ cứng dán băng keo theo hình chữ H. Chai lọ, đồ thủy tinh bọc riêng, đặt giữa thùng, không để sát thành.
Quà Tết khác hàng thường ở chỗ nó đẹp. Hộp giấy cứng in nhũ, giỏ mây, nơ lụa, hộp thiếc. Đẹp nhưng không được làm ra để đi đường dài. Thùng hàng mùa Tết bị xếp chồng nhiều tầng trên xe, bị ném, bị mưa phùn ngoài bến, và chiếc hộp đẹp nhất thường là chiếc móp đầu tiên.
Bài này đi từ chọn thùng, bọc từng loại món, chống ẩm, tới cách kiểm thùng trước khi đem gửi.
Hiểu đường đi của một thùng hàng mùa Tết
Từ tay người gửi tới tay người nhận, một thùng hàng liên tỉnh thường qua nhiều lần bốc xếp: quầy nhận, xe gom, kho phân loại, xe tải đường dài, kho tỉnh, xe giao chặng cuối. Mỗi lần là một lần nhấc lên, đặt xuống, có khi là ném. Mùa Tết, số lần này không đổi nhưng tốc độ nhanh hơn và độ cẩn thận giảm đi.
Thùng hàng cũng bị xếp chồng. Thùng của mình có thể nằm dưới cùng của một chồng cao, chịu sức nặng của cả chục thùng khác suốt chặng đường. Hộp quà giấy mỏng, giỏ mây không có lớp ngoài đỡ thì móp, bẹp là điều gần như chắc chắn.
Thời tiết cuối năm cũng góp phần. Miền Bắc có mưa phùn, nồm ẩm; xe giao chặng cuối đi qua đường đất ở quê. Thùng carton thấm ẩm thì mềm đi, mất sức chịu lực, và món bên trong bắt đầu ẩm theo.
Hiểu đường đi như vậy thì mới thấy vì sao đóng gói không phải chuyện thẩm mỹ. Thùng ngoài lo chịu lực và chịu ẩm; phần đẹp của quà nằm bên trong, để người nhận mở ra mới thấy.
Chọn thùng và vật liệu
Thùng carton nhiều lớp, mới. Thùng đã qua sử dụng mất độ cứng ở mép và góc. Thùng nhiều lớp sóng chịu xếp chồng tốt hơn.
Thùng vừa vặn, không quá to. Thùng quá to nhiều khoảng trống, món xê dịch; thùng quá chật thì món sát thành, dễ vỡ khi bị va.
Màng bọc khí. Dùng cho chai lọ, đồ thủy tinh, hộp quà cứng. Quấn vài lớp, dán kín.
Giấy báo, giấy vụn, mút xốp. Chèn khoảng trống. Giấy vò thành cục chèn tốt hơn giấy để phẳng.
Túi nilon có khoá kéo hoặc túi lớn. Bọc món sợ ẩm như bánh hộp giấy, trà, quần áo trước khi xếp vào thùng.
Băng keo bản rộng. Băng keo mỏng, hẹp dễ bong khi thùng ẩm. Dán nhiều đường hơn mình nghĩ là cần.
Gói hút ẩm sạch. Bỏ vài gói vào thùng có đồ khô, nhất là khi gửi ra miền Bắc mùa nồm.
Bút dạ không phai. Ghi người nhận, số điện thoại, chiều thùng. Mực thường gặp ẩm là nhòe.
Bọc từng loại món cho đúng
Chai rượu, chai nước mắm, lọ thủy tinh. Kiểm nắp kín, quấn băng keo quanh nắp, bọc túi nilon để nếu rò thì không thấm ra, rồi quấn màng bọc khí dày. Đặt đứng giữa thùng.
Hộp quà giấy cứng in nhũ. Bọc túi nilon chống ẩm, chèn giấy quanh bốn góc, không để vật nặng đè lên. Nếu được, cho cả hộp vào một hộp carton nhỏ khác.
Hộp thiếc bánh quy. Khá cứng nhưng nắp dễ bật. Quấn băng keo nhẹ quanh mép nắp, chèn để hộp không lăn.
Giỏ mây, giỏ tre. Không chịu được xếp chồng. Tháo các món ra đóng thùng riêng, gửi kèm giỏ trống bọc giấy; người nhận tự xếp lại.
Gốm sứ, ấm chén. Bọc từng chiếc riêng, nhét giấy vào lòng chén, quấn màng bọc khí. Xếp đứng, không chồng chén lên nhau.
Trà, cà phê, đồ khô. Để nguyên bao bì kín, cho thêm vào túi nilon. Tách khỏi đồ có mùi mạnh như nước mắm, mắm tôm.
Quần áo. Gấp gọn, cho vào túi kín. Quần áo mềm còn dùng được để chèn quanh món dễ vỡ.
Đồ có mùi mạnh. Nước mắm, mắm, khô cá: bọc nhiều lớp kín. Một chai mắm rò rỉ là cả thùng quà ám mùi.
Xếp thùng và dán thùng
Thứ tự xếp quyết định món nào chịu lực, món nào được bảo vệ.
- Lót đáy thùng. Một lớp giấy vò hoặc mút dày vài phân.
- Món nặng, cứng xuống dưới. Đồ hộp, hộp thiếc, chai đã bọc kỹ xếp đứng.
- Món dễ vỡ ở giữa, cách thành thùng. Để một khoảng chèn giữa món dễ vỡ và thành thùng, vì va đập thường đến từ bên ngoài.
- Món nhẹ, mềm lên trên. Quần áo, gói bánh, đồ khô nhẹ.
- Chèn kín mọi khoảng trống. Lắc nhẹ thùng, nghe tiếng xê dịch thì chèn thêm.
- Đóng nắp, dán băng keo hình chữ H. Dán đường giữa nắp, rồi dán ngang hai mép. Làm như vậy cả nắp trên lẫn đáy thùng.
- Ghi thông tin ngoài thùng. Tên, số điện thoại, địa chỉ người nhận; ghi chú "Hàng dễ vỡ", mũi tên chiều đứng nếu có chai lọ.
Ghi chú "dễ vỡ" giúp người bốc xếp để ý hơn, nhưng không thay được việc bọc kỹ. Đừng trông chờ vào dòng chữ đó.
Chụp ảnh, quay video: việc nhỏ nhưng cứu được nhiều chuyện
Trước khi đóng nắp, chụp vài tấm ảnh bên trong thùng, thấy rõ các món và cách bọc. Sau khi dán thùng, chụp thêm ảnh bên ngoài có thông tin người nhận. Nếu hàng giá trị, quay một đoạn video ngắn liền mạch từ lúc xếp món cuối cùng tới lúc dán băng keo xong.
Khi hàng tới nơi móp vỡ, thiếu món, hai bên thường cãi nhau xem lỗi do đóng gói hay do vận chuyển. Ảnh và video lúc đóng là thứ duy nhất chứng minh được tình trạng ban đầu. Người nhận cũng nên quay video lúc mở thùng, nhất là khi vỏ thùng đã có dấu hiệu móp, rách, ướt.
Nhiều đơn vị vận chuyển có dịch vụ khai giá trị hàng hoá hoặc mua thêm bảo hiểm. Hàng đắt tiền thì nên cân nhắc, và đọc kỹ điều kiện bồi thường trước khi gửi: loại hàng nào không được bảo hiểm, cần chứng từ gì.
Người viết đã nhiều lần thấy một tấm ảnh chụp vội lúc đóng thùng giúp giải quyết êm một vụ khiếu nại. Không có ảnh, mọi chuyện chỉ còn là lời người này với lời người kia.
Câu hỏi thường gặp
Gửi rượu đi xa đóng gói thế nào để không vỡ?
Kiểm nắp kín, quấn băng keo quanh nắp, bọc túi nilon chống rò, quấn màng bọc khí dày, đặt đứng giữa thùng và chèn kín xung quanh. Hỏi trước đơn vị vận chuyển có nhận gửi rượu không, vì có nơi hạn chế.
Có nên gửi nguyên giỏ quà Tết đã gói sẵn?
Giỏ mây, giỏ tre không chịu được xếp chồng và va đập. Nên tháo các món ra đóng thùng carton, gửi kèm giỏ trống để người nhận xếp lại.
Dán băng keo thùng hàng thế nào cho chắc?
Dán hình chữ H ở cả nắp trên và đáy: một đường dọc giữa nắp, hai đường ngang theo mép. Dùng băng keo bản rộng, dán thêm ở các góc nếu thùng nặng.
Làm sao chống ẩm khi gửi quà ra miền Bắc mùa nồm?
Bọc túi kín từng món sợ ẩm, bỏ gói hút ẩm sạch vào thùng, dùng thùng carton mới nhiều lớp. Có thể bọc thêm một lớp màng hoặc túi lớn bên ngoài thùng nếu đi đường có mưa.
Hàng tới nơi bị vỡ thì cần gì để khiếu nại?
Ảnh hoặc video lúc đóng thùng, video lúc mở thùng, mã vận đơn và biên nhận gửi hàng. Báo cho đơn vị vận chuyển càng sớm càng tốt theo thời hạn họ quy định.
